بهای سنگین حواس‌ پرتی رانندگان!

عضو شورای سردبیری روزنامه دنیای خودرو در این باره نوشت:

تحقیقات زیادی درباره عوامل موثر بر تصادفات رانندگی انجام و عوامل کلان موثر در این رویداد شناسایی شده‌اند. در این میان عواملی هم وجود دارند که شاید در نگاه اول چندان موردتوجه قرار نگیرند اما با بررسی بیشتر می‌توان متوجه نقش پر رنگ آنها در بروز تصادفات رانندگی شد.

یکی از این موارد نقش دعواهای خانوادگی در خودرو در تصادفات است. یکی از دلایل بروز خطای انسانی در تصادفات، حواس‌پرتی راننده است و مطالعات نشان می‌دهد عوامل محیطی داخل خودرو، بیشترین اثرگذاری را در حواس‌پرتی رانندگان دارد. یکی از عوامل تاثیرگذار در حواس‌پرتی راننده در حین رانندگی، دعوا و مشاجره‌های خانوادگی است.

با مطالعات انجام‌شده و استفاده از تجربه‌ سایر کشورها، مشخص شده است همراهان و سرنشینان می‌توانند نقش منفی و مثبتی بر رفتار راننده داشته باشند. تشویق راننده به افزایش سرعت یا خطرپذیری و همچنین مداخله بی‌مورد و دستور دادن‌های پی‌درپی به راننده، از جمله این تاثیرات منفی است.

از تاثیرات مثبت سرنشینان بر رفتار راننده نیز می‌توان به ایجاد فضای آرام در خودرو، تشویق به رانندگی ایمن و هوشیار نگهداشتن راننده اشاره کرد. هم داده‌ها و گزارش‌های بین‌المللی و هم اطلاعات به‌دست آمده در کشور نیز این موضوع را تایید می‌کند یکی از مهم‌ترین دلایل تصادفات، عامل انسانی است که سهم عمده‌ آن به اشتباهات ناآگاهانه رانندگی برمی‌گردد.

چندی پیش مشاور سازمان راهداری در این زمینه گفت: یکی از دلایل بروز خطای انسانی در تصادفات، حواس‌پرتی راننده است. مطالعات نشان می‌دهد محیط داخل خودرو بیشترین اثرگذاری را در حواس‌پرتی رانندگان دارد و یکی از عوامل تاثیرگذار در حواس‌پرتی راننده هنگام رانندگی، دعوا و مشاجره‌های خانوادگی است.

اخیرا دلیل یکی از تصادفات که منجر به مرگ راننده هم شد؛ این بود که بین زن و شوهر در مسیر شرکت در جشن عروسی بر سر انتخاب کادوی عروسی مشاجره‌ای صورت می‌گیرد و همین بگومگو باعث حواس‌پرتی راننده و واژگونی خودرو و درنهایت مرگ راننده شد.

البته کارشناسان معتقدند عامل انسانی یک عاملی پیچیده در پیشگیری از تصادفات به‌شمار می‌رود و مجموعه‌ای از متغیرها را شامل می‌شود بنابراین بررسی آن نسبت به عوامل خودرو و وضعیت جاده پیچیده‌تر است. یک روانشناس در این زمینه معتقد است کاهش آستانه تحمل نشانه‌ای از اختلال روان است و در رفتار رانندگی افراد بسیار تاثیرگذار محسوب می‌شود. افراد مضطرب رانندگی تهاجمی دارند و این موضوع تصادفات رانندگی را چند برابر می‌کند که این مشکل در رانندگان جوان بیشتر نمو دارد.

همچنین نتایج به‌دست آمده از یک مطالعه با موضوع عوامل تاثیرگذار اجتماعی و اقتصادی بر شدت تصادفات رانندگی در میان رانندگان مصدوم بستری در کشور نشان می‌دهد برخی عوامل اجتماعی و اقتصادی ازجمله وضعیت تاهل، سطح تحصیلات، درآمد ماهانه خانوار، ارزش پولی خودرو و سهم هزینه‌های بهداشتی-درمانی با شدت آسیب تصادفات رانندگی ارتباط معناداری دارند.

به نظر می‌رسد توجه و پژوهش در مورد این عوامل به ظاهر کم اهمیت می‌تواند در کاهش آمار تصادفات و تعداد قربانی‌ها بسیار موثر باشد که البته این امر، توجه بیشتر مسئولان به موارد پژوهشی مرتبط را طلب می‌کند.